• Ουρανία Κάππου

Εξηγώντας στα παιδιά την πανδημία



Τα παιδιά συνηθίζουν να ρωτούν πολλά. Όσο μικρότερο το παιδί, τόσο περισσότερες οι ερωτήσεις. Κι αυτές άλλοτε απαντώνται ευχάριστα, άλλοτε μας δυσκολεύουν ή ακόμα και μας εκνευρίζουν. Θυμάμαι όταν ήμουν μικρή να πηγαίνουμε ταξίδι με το αυτοκίνητο και κάθε λίγο να ρωτάω τη μαμά μου πότε φτάνουμε. Αρχικά, η απάντηση δινόταν αβίαστα κι έπειτα, μετά τις δεκάδες επαναλήψεις της ερώτησης, τη θέση της έπαιρνε ένα ψέμα, όπως «σε λίγο», ή ένας εκνευρισμός που εκφραζόταν με τη φράση «σταμάτα να ρωτάς».

Μέσα σε αυτή την πρωτοφανή κατάσταση που βιώνουμε, είναι λογικό η περιέργεια των παιδιών να βρίσκεται σε έξαρση. Άλλωστε και η δική μας το ίδιο έχει πάθει μιας κι ήρθαμε αντιμέτωποι για πρώτη φορά με κάτι τέτοιο. Οι ερωτήσεις ίσως σημειώνουν κατακόρυφη αύξηση, εντείνοντας τα νεύρα των γονιών. Πάντοτε υπάρχει η καλή πρόθεση να απαντήσουν, όμως, καθώς είναι ένα ζήτημα το οποίο πιθανότατα τους αγχώνει και τους αναστατώνει για πολλούς λόγους, είναι λίγο ενοχλητικό να ακούν στο repeat εάν ο κορονοϊός φορά κορόνα.

Τα παιδιά, όμως, έχουν δικαίωμα να ξέρουν. Και μπορούν να καταλάβουν πολλά περισσότερα απ’ όσα νομίζουμε. Κι η δική τους καθημερινότητα έχει μπει σε φάση αφασία απ’ τη μια μέρα στην άλλη. Ας σκεφτούμε πώς μπορεί να νιώθει ένα παιδί που δεν μπορεί να παίξει με τους φίλους του ή να δει τη γιαγιά και τον παππού ή να ακουμπήσει ό,τι βρει μπροστά του και μετά να βάλει το χέρι στο στόμα χωρίς τη μάνα του να ‘χει βρεθεί σε κλάσματα δευτερολέπτων μπροστά του με σάλτο μορτάλε τραβώντας του το χέρι.

Δε χρειάζονται υπερβολικές εξηγήσεις, γιατί αυτές μπορεί να φέρουν μεγαλύτερη σύγχυση και άγχος. Θυμίστε του τότε που πέρασε μια ίωση. «Ήσουν άρρωστος λίγες μέρες, έμεινες στο σπίτι κι έπειτα έγινες καλά. Έτσι, γίνεται και με τον κορονοϊό. Αυτός ο ιός, όμως, μπορεί να δημιουργήσει μεγαλύτερο πρόβλημα σε κάποιους ανθρώπους. Γι’ αυτό προσέχουμε όσο μπορούμε για να μην κολλήσουμε».

Σίγουρα θα έχετε αραδιάσει μια σειρά από κανόνες περί πλύσιμο χεριών κ.λπ. Τα παιδιά αντιδρούν σε όλα αυτά, τα αμελούν και απορούν γκρινιάζοντας «γιατί να το κάνω αυτό;». Εξηγήστε ότι πλένουμε τα χέρια μας, βήχουμε στον αγκώνα μας, δεν ακουμπάμε το πρόσωπό μας, δεν ερχόμαστε κοντά με άλλους ανθρώπους γιατί έτσι μπορεί να κολλήσουμε ή να μεταδώσουμε τον ιό.

Για τα μικρά παιδιά, ένα παραμύθι, ένα παιχνίδι ρόλων, το κουκλοθέατρο, η ζωγραφική, αποτελούν εξαιρετικές ευκαιρίες για να τους μιλήσετε για όσα συμβαίνουν με έναν τρόπο που θα κατανοήσουν και θα ακούσουν.

Η τριβή με τους ανθρώπους που βρισκόμαστε πολλές ώρες μαζί προκαλεί εντάσεις. Κανείς δεν μπορεί να αντέχει να είναι με κάποιον συνέχεια ακόμα κι αν αυτό είναι το παιδί του. Θα χοροπηδήσει στον καναπέ, θα σπάσει κάτι, θα κλάψει, αν είναι στην εφηβεία θα πάει να βγει με τους φίλους του αψηφώντας το οτιδήποτε.

Ακόμα κι αν η πρώτη αντίδραση που έρχεται στο μυαλό είναι οι φωνές, αυτή την περίοδο δε θα ωφελήσουν κανέναν. Κρατήστε την ηρεμία στο σπίτι, μιας και βρίσκεστε πολλές ώρες εκεί. Θέστε όρια στο παιδί, εξηγώντας πως για να είστε όλοι ευχαριστημένοι, θα πρέπει ο ένας να σέβεται τον άλλο. Αφήστε τα, όμως, και να εκτονωθούν. Ας κάνουν και μια φασαρία, ας προκαλέσουν ακαταστασία.

Μην ξεχνάτε να συζητάτε μαζί τους με κάθε ευκαιρία. Εκτός από το να λύσετε τις απορίες τους, ρωτήστε τα πώς νιώθουν γι’ αυτό που συμβαίνει; Ίσως φοβούνται κι ανησυχούν. Ρωτήστε ακόμα τι θα μπορούσατε να κάνετε ώστε να νιώσουν καλύτερα. Ίσως πάλι, επειδή είναι παιδιά, να ενδιαφέρονται απλώς για το παιχνίδι τους και να μην τα νοιάζει τίποτα απ’ όσα τους λέτε. Βγείτε μια βόλτα να τρέξετε, να κάνετε ποδήλατο, να βγάλετε τον σκύλο βόλτα. Παίξτε μαζί στο σπίτι, σας έχουν ανάγκη, τώρα που δεν μπορούν να παίξουν με τους φίλους τους.

Με τα μεγαλύτερα παιδιά συζητήστε για όλες τις προσπάθειες που κάνουν οι επιστήμονες, ρωτήστε την άποψή τους για τα μέτρα που πάρθηκαν και πάντοτε να δείχνετε κατανόηση για την επιθυμία τους να συναντήσουν τους φίλους τους και να επιστρέψουν στην κανονική τους ζωή.

Και φυσικά, υπενθυμίστε και στα παιδιά, μα και στον εαυτό σας, πως θα περάσει!



Συντάκτρια: Ουρανία Κάππου